Nhóm làm việc vì sự tham gia của người dân
Vận động xây dựng luật về hội và tiếp cận thông tin

Các tổ chức xã hội dân sự vận động xây dựng Luật về hội và Luật tiếp cận thông tin

Ngày 9 tháng 5 năm 2014, Nhóm làm việc vì sự tham gia của người dân (PPWG) đã tổ chức một cuộc tọa đàm bàn về việc các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) tham gia vào quá trình xây dựng Luật về hội và Luật tiếp cận thông tin. Đây là cuộc họp đầu tiên, khởi động cho tiến trình với sự tham gia của 45 đại biểu đến từ các tổ chức phi chính phủ Việt Nam và quốc tế, các trường đại học, các tổ chức Liên hợp quốc, các đối tác phát triển, và cơ quan báo chí.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Lê Quang Bình chủ tịch PPWG cho rằng đây là thời điểm thích hợp để thảo luận về hai Luật quan trọng này, sau khi Hiến pháp đã được thông qua quy định rõ quyền tiếp cận thông tin và quyền lâp hội của người dân. Ủy ban thường vụ Quốc hội cũng ra nghị quyết 718/NQ-UBTVQH13 ngày 2 tháng 1 năm 2014 đưa Luật tiếp cận thông tin và Luật về hội vào xây dựng trong năm 2015-2016. Theo ông Bình, đây là hai luật quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tham gia của người dân cũng như môi trường phát triển của xã hội dân sự.Chính vì vậy, các tổ chức và cá nhân cần phải chuẩn bị tốt cho sự tham gia góp ý của mình, tránh bị động dấn đến chất lượng tham gia thấp, chỉ là hình thức.

Chia sẻ suy nghĩ của mình, TS. Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng PLD cho rằng Hiến pháp và Nghị quyết của UBTVQH đã cung cấp cơ sở pháp lý vững chắc cho sự tham gia của các tổ chức vào quá trình xây dựng hai luật quan trọng này. Các tổ chức cần tham gia và tham gia tốt để tránh tình trạng quyền của người dân bị thu hẹp như cái phễu trong các văn bản pháp luật từ Hiến pháp xuống đến các nghị định. Điều quan trọng, các tổ chức xã hội dân sự cần xây dựng quan hệ tốt với các cơ quan soạn thảo và Quốc hội để đảm bảo tiếng nói của mình được lắng nghe.

TS. Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp luật và Phát triển phát biểu tại buổi tọa đàm

TS. Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp luật và Phát triển phát biểu tại buổi tọa đàm

Bà Nguyễn Lê Hoa – Giám đốc Oxfam Novib ở Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm của PPWG trong việc tham gia vào góp ý cho Luật tiếp cận thông tin trước đây. Theo bà Hoa, việc khởi động sớm hoạt động này là quan trọng vì kinh nghiệm cho thấy chúng ta cần thời gian để làm nghiên cứu, tổng hợp ý kiến, và truyền thông cho xã hội.Trước đây, PPWG đã thiết lập quan hệ rất tốt với Bộ tư pháp để hỗ trợ họ có thêm thông tin.Tuy nhiên, việc sử dụng truyền thông và vận động xã hội chưa tốt, chính vì vậy không có sự thảo luận xã hội về tầm quan trọng và nhu cầu cần có của Luật này. Khi Luật tiếp cận thông tin bị dừng lại, mọi thứ trở thành “lặng lẽ” không có ai phản ứng gì.

Nhiều đại biểu phát biểu ủng hộ ý tưởng của PPWG trong việc khởi xướng hoạt động này. Ông Mai Phan Lợi – Phó tổng thư ký tòa soạn bảo Pháp luật TPHCM cho rằng bối cảnh xã hội của Việt Nam thay đổi rất nhanh trong thời gian gần đây, đặc biệt sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội. Nhiều vấn đề của xã hội được cả báo chí nhà nước lẫn mạng xã hội đề cập đến, gây ảnh hưởng đến quyết định của các cơ quan công quyền.Chính vì vậy, các tổ chức XHDS cần phải làm việc với báo chí.Ông Lợi cho rằng các nhà báo cũng cần được đào tạo về hai luật này để họ hiểu và quan tâm.

Nhiều đại biểu cho rằng cần phải thống nhất quan điểm và triết lý làm luật, đó là bảo vệ quyền của người dân hơn là trách nhiệm quản lý của nhà nước.Như vậy, mục đích của các tổ chức XHDS không hẳn chỉ là văn bản luật, mà là vận động nâng cao hiểu biết của người dân về quyền của mình.Khi đó, họ sẽ tham gia vận động ra một văn bản luật tốt, bảo vệ quyền của họ tốt.Những kinh nghiệm cụ thể trong việc nghiên cứu, vận động xã hội, vận động luật được nhiều đại biểu chia sẻ.Đa số người tham gia đều khẳng định sự cần thiết của việc XHDS tham gia vào vận động cho hai luật này.

Kết thúc buổi tọa đàm, hai nhóm làm việc về hai luật đã được thành lập. Cả hai nhóm đều khẳng định một trong những mục tiêu quan trọng của quá trình làm việc lần này là vận động xã hội về các quyền tự do lập hội và quyền được tiếp cận thông tin. Do đó nỗ lực của cả hai nhóm sẽ không chỉ giới hạn trong việc đưa các luật này vào trong chương trình làm luật 2015 – 2016. Cụ thể hơn, năm 2014 sẽ dành để thu thập thông tin, xác định các bên liên quan và tăng cường chia sẻ thông tin với các bên liên quan, đồng thời xác định các chủ đề và thực hiện các nghiên cứu cần thiết tạo dựng cơ sở lý lẽ cho quá trình vận động xã hội cũng như thảo luận với đại diện của các cơ quan chịu trách nhiệm soạn thảo và ban hành hai luật này. Các nhóm này sẽ thảo luận chi tiết kế hoạch của mình và chia sẻ rộng rãi tới các tổ chức tham gia hội thảo. Đây chính là nền tảng hình thành những diễn đàn mở để cho những cá nhân, tổ chức quan tâm đến quyền lập hội và quyền tiếp cận thông tin tham gia.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *